cozumlu soru-cevap

1. Türkiye’de idari teşkilat esas olarak kaça ayrılır ve bunlar nedir?
Türkiye’de idari teşkilat merkezi idare ve mahalli idare olmak üzere ikiye ayrılır.

2. Bütün ülkeyi kapsayan idari teşkilat hangisidir?
Merkezi (genel) idare

3. Merkezi idare kaça ayrılır ve bunlar nelerdir?
Merkezi idare, merkezi idarenin merkez teşkilatı ve merkezi idarenin taşra teşkilatı olmak üzere ikiye ayrılır.

4. Türkiye merkezi idare sisteminin başında kim bulunur?
Cumhurbaşkanı

5. Merkezi idarenin merkez teşkilatı nelerden oluşur?
Cumhurbaşkanlığı, Başbakanlık, Bakanlar Kurulu, Bakanlıklar ile bunlara bağlı ve yardımcı kuruluşlar.

6. Merkezi idarenin taşra teşkilatı nelerden oluşur?
Bölge, il, ilçe ve bucak

7. Merkezi idarenin taşradan merkeze oluşturduğu bütünlüğe ne denir?
Hiyerarşi

8. Merkezi idare kuruluşlarının yerel idare kuruluşlarına karşı sahip olduğu konuma ne ad verilir?
İdari vesayet

9. Emniyet Genel Müdürlüğü’nün hiyerarşik en üst makamı neresidir?
İç İşleri Bakanlığı

10. İl idaresinin hiyerarşik amiri kimdir?
Vali

11. İlçe idaresinin hiyararşik amiri kimdir?
Kaymakam

12. Belediye idaresinin idari vasisi kimdir?
İç İşleri Bakanı

13. Tabibler Birliği, Türkiye Borolar Birliği gibi kanunla kurulan ve alanlarında kamusal yetkiler kullanan kuruluşlara ne ad verilir?
Kamu Kurumu Vasfında Meslek Kuruluşları

14. Bakanlıkların kurulması, kaldırılması, vazife ve yetkileri ile oluşumları hangi düzenleyici işlemle belirlenir?
Kanun

15. Milli Güvenlik Kurulu kimlerden oluşur? – Cumhurbaşkanı – Başbakan – Genel Kurmay Başkanı – Başbakan Yardımcıları – Adalet Bakanı – Milli Savunma Bakanı – Dış İşleri Bakanı

- Kara Kuvvetler Komutanı – Hava Kuvvetler Komutanı – Deniz Kuvvetler Komutanı – Deniz Kuvvetler Komutanı – Jandarma Genel Komutanı

16. Milli Güvenlik Kurulu kararlarının Bakanlar Kurulu üzerindeki etkisi ne şekildedir?
Bağlayıcı değildir, bir tavsiye şeklindedir.

17. Milli Güvenlik Kurulu’nun gündemini kim belirler?
Cumhurbaşkanı

18. Devlet Planlama Teşkilatı kararlarının hukuki etkisi nasıldır?
Planlar kamu için emredici, özel sektör için özendiricidir.

19. Devlet Denetleme Kurulu hangi kuruluşları denetemez?
DDK silahlı kuvvetler ve yargı organlarını denetemez.

20. Vali ilde kimin temsilcisidir?
Vali, ilde devletin, Bakanlar Kurulu’nun ve ayrı ayrı her bakanlığın temsilcisidir.

21. Bir il merkezinde, belediye sınırları içinde mahalle kurulması nasıl olur?
Belediye Meclisi, İl İdare Kurulu ile valinin oluru gereklidir.

22. Kaymakam ilçede kimi temsil eder?
Kaymakam sadece Bakanlar Kurulu’nun temsilcisidir.

23. Bucaklar nasıl kurulur?
Bucaklar İçişleri Bakanlığı’nın kararı ve cumhurbaşkanının olumlu görüşüyle kurulur.

24. İl Özel İdaresi’nin organları nedir? – Vali – İl Genel Meclisi – İl Daimi Encümeni

25. İl Özel İdaresi’nin genel karar organı hangisidir?
İlGenelMeclisi

26. Belediye idaresinin organları nedir?
- Belediye Başkanı – Belediye Meclisi – Belediye Encümeni

27. Belediye bütçesinin kabulü nasıl gerçekleşir?
Belediye Başkanınca hazırlanır, Belediye Encümeni’nin görüşü alındıktan sonra Belediye Meclisi’nce kabul edilir.

28. Belediyelerin seçimle gelen karar organlarının düşürülmesi nasıl gerçekleşir?
İçişleri Bakanlığı’nın bildirisi ve Danıştay’ın kararıyla düşürülür.

29. İdari davaların da diğer davalar gibi genel mahkemelerde görüldüğü, ayrı bir idari yargı kolunun benimsenmediği sisteme ne ad verilir?
Adli idare düzeni

30. İdare hukukunun kaynağını oluşturan hukuk devleti ilkesinin öne çıkan unsurları nelerdir?
- Temel hak ve özgürlüklerin korunması – Kanunların hukuka uygun olması – İdarenin kanuni olması – Kanuna saygı ilkesi
- İdarenin kuruluş ve teşkilatlanmasında asli yetkinin yasa yapıcıya aid olması – İdari eylem ve işlemlerin kanuni dayanağa sahip olması
- Hukuki istikrar, belirlilik ve kesinlik – İdarenin hukuki denetimi – Mahkemelerin bağımsızlığı ve yargıçlık teminatı – İdarenin mali sorumluluğu

31. Merkezden idare düzeninin yararları nelerdir?
- Güçlü bir devlet idaresinin sağlanması – Büyük çaplı hizmetlerin kolayca yapılabilmesi – Milli birliğin oluşması

32. Merkezi idare hiyerarşisine dahil olmakla beraber merkeze danışmadan, merkez adına karar alabilme yetkisine ne ad verilir?
Yetki genişliği

33. İdari işlemlerin özellikleri nelerdir? – Tek yanlılık ve icrailik – Hukuka uygunluk karinesinden yararlanma – Kazai denetime tabi olma

34. Bir idari işlemi yapmış olan idari makamın aksine bir hüküm bulunmadıkça o idari işlemi değiştirmeye ve geri almaya da yetkili olmasına ne denir?
Yetki koşutluğu ilkesi

35. Devlet ve diğer kamu hukuki kişilerinin, kamu yararına dayanarak, karşılığını peşin olarak ödemek şartıyla özel mülkiyete bağlı bir gayrimenkulün tamamına veya bir kısmına el koymasına ne denir?
Kamulaştırma

36. İdare kamulaştırma bedelini belirlemek için nereye başvurabilir?
Asliye hukuk mahkemesi

37. İdarenin olağanüstü durumlarda kamu gücünü kullanarak menkul malları elde etme yetkisine ne denir?
İstimval

38. Kamu hizmetlerine hakim olan ilkeler nelerdir? – Süreklilik ve düzenlilik – Değişkenlik – Nesnellik ve eşitlik – Bedelsizlik, kar amacı güdülmemesi

39. Başlıca kamu hizmeti görme usulleri nelerdir?
- Emanet usulü – Müşterek emanet usulü – İltizam usulü – İmtiyaz usulü – Ruhsat usulü – Yap – işlet usulü

40. Bakanlıkların hukuki kişiliklerinin durumu nedir?
Bakanlıkların devlet kişiliğinden ayrı kişilikleri yoktur.

41. Bakanlar ilgili oldukları hizmetlerin görülmesiyle ilgili olarak kime karşı sorumludur?
Başbakana karşı

42. Adliye mahkemelerinde bakanlıkları kim temsil eder?
Maliye bakanlığına bağlı hazine savunmanı

43. Devlet Denetleme Kurulu hangi kurumları denetmez?
Silahlı kuvvetler ve yargı mercileri

44. Sayıştay, merkezi idare bütçesi kapsamındaki kamu idareleri ile sosyal emniyet kurumlarının gelir ve giderleri ile mallarını kim adına denetir?
TBMM adına

45. Bir ilçe sınırları içinde bulunan genel ve özel kolluk kuvvetlerinin amiri kimdir?
Kaymakam

46. İl içerisinde vergi, resim, harç ve diğer mali yüklerin miktar, nisab ve tarifelerini bekleyen merci neresidir?
İl genel meclisi

47. Yeni bir köy kurulmasına kim karar verir?
İç İşleri Bakanlığı

48. Cumhurbaşkanınca atanan üniversite rektörünün vazife süresi kaç yıldır?
4 yıl

49. Kanuna aykırı bir emri alan memur hangi halde bu emri yapmak zorunda kalır?
Amiremriyazıylayenilerse

50. Amirce yazılı olarak tekrarlanan bir emrin, suç teşkil etmesine rağmen memurca yerine getirilmesi durumunda cezai sorumluluk kimdedir?
Memurdadır.

51. Vazifesiyle ilgili bir eylemiyle memurun bir kişiye zarar vermesi durumunda, kişi kime karşı dava açar?
Memurun bağlı olduğu hukuki kişi olan kuruma

52. Stajyer olarak memurluğa başlamış kişinin asaleti ne kadar süre içerisinde tasdik edilmelidir?
En az 1, en çok 2 yıl.

53. İki yıl içerisinde asaleti tasdik olunmayan stajyer memurlar kaç yıl boyunca memurluğa alınmazlar?
3 yıl

54. İdari mahkemeler nelerdir? – Danıştay – Bölge İdare Mahkemesi – İdare Mahkemesi – Vergi Mahkemesi

55. İdari mahkemelerde hangi yargılama usulü uygulanır?
Yazılı yargılama usulü

56. Kaç tür idari dava vardır? İki: a) İbtal davası b ) Tam yargı davası

57. Aksi gösterilmediği sürece Danıştay’da ve idare mahkemelerinde dava açma süresi kaç gündür?
60 gün

58. İlgililerin başvurusuna rağmen 60 gün içinde bir cevap verilmezse başvurunun akibeti ne olur?
Talep reddedilmiş sayılır. (zımni red)

59. Danıştay ve idare mahkemelerinde yürütmenin durdurulması kararı verilebilmesi için gereken şartlar nelerdir?
- İdari işlemin uygulanması halinde telafisi güç veya imkansız zararların doğması – İdari işlemin açıkça hukuka aykırı olması

60. İdari davalarda genel yetkili mahkeme neresidir?
Dava konusu olan idari işlem veya idari sözleşmeyi yapan idari makamın bulunduğu yerdeki mahkemedir.

61. Memurların atanması ve nakilleri ile ilgili davalarda yetkili mahkeme neresidir?
Memurun yeni veya eski vazife yeri idare mahkemesidir.

62. Taşınır mallara ilişkin davalarda yetkili mahkeme neresidir?
Taşınır malın bulunduğu yer idare mahkemesidir.

63. İdare ve vergi mahkemelerinin tek yargıçlı olarak verdiği nihai kararlara karşı nereye itiraz edilebilir?
Bölge İdare Mahkemesi

64. İdare mahkemelerinin kararlarına karşı temyiz mercii neresidir?
Danıştay

65. Temyiz başvurusunda bulunabilmek için kabul edilen süre ne kadardır?
30 gün

66. Danıştay’la hükümet arasındaki ilişki hangi makam aracılığıyla sağlanır?
Başbakanlık

67. Yargı çevresindeki idare ve vergi mahkemeleri arasında çıkan görev ve yetki uyuşmazlıklarını çözümleyen mahkeme hangisidir?
Bölge idare mahkemesi

68. Özürsüz olarak bir yılda toplam 20 gün vazifeye gelmeyen memura hangi ceza verilebilir?
Memurluktan çıkarma

69. İdare hukukunda asker kişileri ilgilendiren ve askeri hizmete ilişkin uygulamalardan kaynaklanan uyuşmazlıkların nerede çözümleneceği kabul edilmiştir?
Askeri Yüksek İdare Mahkemesi

70. İdari hiyerarşi ve idari vesayet idare hukukundaki hangi ilkenin yansımasıdır?
İdarenin bütünlüğü ilkesi

71. Vali atama işlemi nasıl bir idari işlemdir?
Valiler üçlü kararnameyle atanırlar. Bu işlem karma idari işlemlerdendir.

72. İdarenin vazifeli olmadığı bir başka devlet organının vazife alanına giren konularda işlem yapmasıyla ortaya çıkan yetki sakatlığı haline ne ad verilir?
Fonksiyon gasbı

73. İdare hukukunda hangi tür idari işlemlere karşı dava açılamayacağı ictihadlarla kabul edilmiştir?
Hazırlık işlemleri

74. Hazırlık işlemi ne anlama gelmektedir?
Bir idari merciden kaynaklanmasına rağmen tek başına sonuç doğurmaya elverişli olmayan, devamındaki yeni işlemlere hazırlık oluşturan işlemlere hazırlık işlemi denir. Mesela vali atamasında gereken üçlü kararnamenin ilk adımını oluşturan İçişleri Bakanının işlemi bir hazırlık işlemidir.

75. İdari sözleşmelerden kaynaklanan uyuşmazlıklarda çözüm yeri hangi yargı koludur?
İdari yargı

76. İdarenin özel hukuk sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hangi yargı kolunda görülür?
Adli yargı

77. Yargıtay ile Anayasa Mahkemesi arasında hüküm uyuşmazlığı çıkarsa hangisi uygulanır?
Anayasa Mahkemesinin kararının üstün olması kabul edilmiştir.

78. Belediyenin, mülkiyetindeki düğün salonunu bir yıllığına özel kişiye devretmek için özel kişiyle imzaladığı sözleşme idarenin hangi tür sözleşmelerindendir?
İdarenin özel hukuk sözleşmeleri

79. Ferdlerin ve toplulukların idari düzene aykırı davranışları sebebiyle idarece tertib edilen cezalara ne denir?
İdari ceza

80. İdare, kamu hukukundan doğan alacaklarını hangi kanuna göre, tahsil etmektedir?
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun

81. Kamulaştırma ancak hangi oluşumlarca yapılabilir?
Devlet ve diğer kamu hukuki kişileri

82. Bir kamulaştırma işlemi hakkında ibtal davası hangi yargı kolunda açılabilir?
İdari yargı

83. Milli İstihbarat Teşkilatı hangi makama bağlıdır?
Başbakanlık

84. Türkiye’de siyasi kolluk faaliyetini hangi kurum yürütmektedir?
Milli İstihbarat Teşkilatı

85. Jandarma Genel Komutanlığı nereye bağlıdır?
İçişleri Bakanlığı

86. Yap – işlet usulüyle ancak hangi tür elektrik santrali açılabilir?
Termik santral

87. Bir kamu hizmetinin kötü işlemesi veya geç işlemesi yahud hiç işlememesi hangi kavramla açıklanır?
Hizmet kusuru

88. 1982 TC Anayasasına göre meclis dışından bir kişinin bakan seçilebilmesi için hangi yeterlilik şartları aranır?
Kişinin milletvekili seçilebilme yeterliliğine sahip olması

89. Kurumun emrine verilen paraları harcama yetkisine sahib olan kişiye ne denir?
İta amiri

90. Devlet Denetleme Kurulu ilk olarak hangi Türk anayasasıyla kabul edilmiştir?
1982 TC Anayasası

91. Devlet Planlama Teşkilatının başında kim bulunur?
DPT müsteşarı

92. Yeni bir ilin kurulması veya bir ilin isminin değiştirilmesi hangi kurumun kararıyla olur?
TBMM

93. Valilerin özlük haklarına ilişkin olarak hangi kanuna tabi olacakları kabul edilmiştir?
Devlet Memurları Kanunu

94. Memurlara verilen hangi tür cezalara karşı yargı yoluna baş vuralamayacağı söylenmiştir?
Uyurma ve kınama cezaları

95. Kaymakamların dokunulmazlığı ne şekildedir?
Kaymakamların dokunulmazlığı yoktur.

96. Yeni bir ilçe kurulmasına kim karar verir?
TBMM

97. Belediye memurlarının özlük haklarına ilişkin karar veren organ hangisidir?
Belediye encümesi

98. Köy muhtarını ve ihtiyar meclisini hangi organ seçer?
Köy derneği

99. Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi, hangi kuruma bağlıdır?
Yüksek Öğretim Kurumu

100.Devlet memurlarının vazifeleriyle ilgili işlerden dolayı yagılanması hangi yargı kolunda olur?
İdari yargı

VATANDAŞLIK GENEL TEKRAR (2)

1921 Anayasası:
 Milli Egemenlik ilk kez dile getirilir.
 Türk tarihinin en yumuşak anayasasıdır.
 Yasama ve yürütme yetkisi mecliste toplandığı için Meclis hükümeti söz konusudur.
 Meclisin bakanları her zaman değişebilir.
 Bakanlar kurulunun meclise kullanabileceği hiçbir silahı yoktur.
 Bakanlar teker teker meclis tarafından seçilir.
 Devlet Başkanlığı müessesi yok.
 Meclis hükümeti; yasama ve yürütme, yasamada birleşmiştir.
 Milletvekili seçimlerini 2 yılda bir yapılmasını öngörmüştür.
 Hangi ilin başkent olacağı karar verilmemiştir.
1924 Anayasası:
 Karma hükümet sistemi benimsenmiştir. Karma hükümet sistemi, meclis hükümet sistemi ile parlamenter hükümet sistemine geçiş arasındaki süreçtir.
 Cumhuriyetin ilanı ile birlikte kabine sistemi oluşmuştur.
 Anayasa sertliği söz konusudur: Anayasanın değişikliği konusuna ilişkin prosedür ayrıntılı işlenmiş ve bazı şartlara bağlanmıştır. Kanunların anayasaya aykırı olamayacağı hüküm altına alınmıştır. Fakat 1961 anayasasına kadar geçen sürede kanunların anayasaya uygunluğuna ilişkin bir yargısal denetim mekanizması mevcut olmadığından, anayasa ihlali sıkça görülmüştür.
 Laiklik: Öncelikle 1928 yılında r0;Devletin dini İslamr17;dırr1; maddesi anayasadan çıkartılmış ve 1937 yılında da 6 Atatürk ilkesi anayasaya alınmıştır.
 Kamu Hürriyetleri: Tabii Hak ilkesi kabul görmüştür. Bu ilke ile hürriyetin tanımı yapılmış ve sınırı çizilmiştir. Denetim mekanizmansın yokluğu dolayısıyla meclis tarafında sıkça çıkarılmıştır.
 Çoğunlukçu demokrasi anlayışına sahiptir.
 1946 yılından itibaren çok partili siyasi hayat kabul edilmiştir.
 1946 yılından itibaren tek dereceli seçim sistemi benimsenmiştir.
 Parlamenter sistemin ayırıcı özelliği; yürütme organın, yasama organından kaynaklanması ve ona karşı sorumlu olması.
1961 Anayasası:
 Yasama yetkisi Millet Meclisi ve Cumhuriyet Senatosu olarak iki meclis arasında bölüşülmüştür. Parlamenter sistem uygulanmıştır.
 Devlet Planlama Teşkilatı kuruldu (1960). Kalkınma ve yıllık planları hazırlar.
 27 Mayıs 1960 müdahalesiyle birlikte geçici bir anayasa düzeni kurulmuş ve meclisin yetkileri ile donatılmış Milli Birlik Komitesi (MBK) oluşturulmuştur. MBK, Kurucu Meclisin askeri kanadını oluştururken Danışma Meclisi sivil kanadı oluşturuyordu. Bu komitenin kurduğu Kurucu Meclis anayasa ve seçim kanunlarını yapmakla görevlendirilmiştir. Kurucu Meclis üyelerinin bir bölümü iki dereceli seçimle seçilen üyelerden, bir bölümü siyasal partilerin kendi seçtikleri temsilcilerden, diğer bölümü de çeşitli kuruluşların (üniversiteler, barolar, yargı organları gibi) temsilcilerden oluşmuştur. Üyelerin bir bölümü de Devlet Başkanı ve Milli Birlik Komitesi tarafından seçilmişti.
 Anayasanın üstünlüğü: Anayasanın 8. maddesi ile anayasaya aykırı kanunların çıkartılamayacağı, uygulanamayacağı belirtildikten sonra, Anayasanın yasama, yürütme ve yargı organları ile idareyi ve kişileri bağladığı belirtilerek Anayasanın üstünlüğü gerçekleştirilmiştir. Ayrıca kurulan yargısal denetim mekanizması ile önemli bir güvence sistemi getirecek anayasanın üstünlüğü sağlanmaya çalışılmıştır. Anayasa Mahkemesi kurulmuştur.
 Kuvvetler ayrılığı ilkesi: Yasa yapma yetkisi TBMM, yargı yetkisi Mahkemelere ve yürütme yetkisi Cumhurbaşkanı ve Bakanlar Kuruluna verilmiştir. Yargı erkinin bağımsızlığı ile pratik önem kazanmaktadır.
 Devlet iktidarının paylaşımı: İki meclis sistemi getirilmiştir. Buna göre meclis yani yasama organı Millet Meclisi ve Cumhuriyet Senatosu olarak ikiye ayrılmıştır. Genel idare içinde özerk yönetimle, kendi kendilerini yönetme yetkisine sahip kuruluşların yapılanmasına izin vermektedir. Örneğin; üniversiteler ve radyo televizyon idarelerinin konumu bu kapsamdaydı.
 Çoğulcu toplum yapısının geliştirilmesi: Siyasi partiler güvenceli bir hukuki statüye kavuşturulmuştur. Sendikalar hakkında düzenlemeler iş hukukun gelişimi ve demokratik esaslara uyumu açısından önemli sonuçlar doğurmuştur. Özerk statüye sahip kamu kuruluşları kurulmuştur.
 Temel hakların genişletilmesi ve güçlendirilmesi: Önceden izin almaksızın toplantı ve yürüyüş yapma hakkı getirilmiştir. Temel hak ve hürriyetler, anayasanın sözüne ve ruhuna uygun olarak kanunla sınırlanabilir. Bu madde ile temel hak ve hürriyetlerin sınırlandırılması ağırlaştırılmıştır. 1961 anayasası ile temel hak ve hürriyetlerin sınırlanması, yargısal denetime tabii kılınacak önemli bir gelişme sağlanmıştır.
 Sosyal devlet: Amaç sosyal adaleti, barışı ve toplumsal dengeyi sağlamaktır. Bu amaca ulaşmak için devlet aktif olarak ekonomik ve sosyal hayata müdahale ederek sosyal devlet anlayışını uygulamakla yükümlüdür.
 Parlamenter sistem; yasama ve yürütmenin yumuşak bir şekilde ayrıldığı sistemdir. Yarı doğrudan demokrasilerde görülür. En önemli aracı referandum. Referandum, Anayasal değişikliklerin halk oyuna sunulmasıdır.
1961 Anayasasının Uygulanması
1961 anayasası %40r17;a yakın bir muhalefetle kabul edilmiştir. Muhalefetin nedenleri:
 27 Mayıs hareketiyle iktidardan uzaklaştırılan Demokratik Parti taraftarlarının bu hareket sonucu hazırlanan 1961 Anayasanın haksız mücadelenin ürünü olduğunu düşünmeleri.
 Anayasa hazırlanırken Demokrat Parti tabanın dışlanmasıdır.
1961 Anayasası 1971-1973 ara rejimleriyle rötüşlanmıştır:
 Yürütme güçlendirilmiştir. Bakanlar kuruluna KHK (Kanun Hükmünde Kararname) çıkarma yetkisi verilmiştir.
 Temel haklarda sınırlamalar getirilmiştir. Tabii yargı yolu yerine kanuni yargı yolu getirilmiştir.
 Yargısal denetimde sınırlamalar getirilmiştir. Anayasa mahkemesine iptal davası açma hakkına sahip taraflarda sınırlamalar getirilmiştir. Cumhurbaşkanı ve ana muhalefet partisidir. Anayasa mahkemesi Anayasa değişikliklerini ancak şekil yönünden denetleyebilir.
 Askeri Yüksek İdari Mahkemesi kurularak asker kişilerle ilgili idari işlem ve eylemlerin denetimi Danıştayr17;ın görevinden çıkarılmıştır.
 Ayrıca hakimlerin atanmalarında genel yöntemden sapan Devlet Güvenlik Mahkemeleri kurulmuştur.
 TRTr17;nin özerkliği kaldırılmış ve üniversitelerin özerkliği azaltılmıştır.
 Vergi, resim, harçların muafiyet ve istisnaları ile nispet ve hadlerine ilişkin hükümlerde değişiklik yapmaya Bakanlar Kurulu yetkili kılınmıştır.
 Bu değişikliklerin yapılmasının ana nedeni, 1961 anayasasının devlet otoritesini zayıflattığı, devleti güçsüz kıldığı düşüncesinde yatmaktadır.

1982 Anayasası:
12 Eylül 1980r17;de asker yönetime el koydu. Böylece ülke yönetimine ilişkin tüm görev ve yetkileri Milli Güvenlik Konseyi (MGK) yürütüldüğü geçici bir dönem başlamıştır.
MGKr17;nın yetkileri:
 MGK Başkanı Cumhurbaşkanın yetkilerine sahipti Milli Güvenlik Konseyi de Anayasanın Cumhuriyet Senatosuna ve TBMMr17;nin yetkilerine sahipti.
 Konsey Anayasayı değiştirme yetkisine sahipti. Bu yetki ile Konsey Kurucu İktidar özelliğini taşımaktadır.
 Konseyce yapılan işlemler, çıkarılan kanunlar hakkında Anayasaya aykırılıktan yargı yoluna başvurulamazdı.
 Bakanlara kamu personeli hakkında uygulanacak işlemler ve alınacak kararlar için yürütmenin durdurulması istemi ileri sürülemezdi.
Milli Güvenlik Konseyi 1981 yılında Kurucu Meclis hakkında kanun ile yeni bir anayasa çalışmalarına başlamıştır. Bu kanuna göre Kurucu Meclisin görevleri:
 Yeni anayasayı ve bu anayasanın halk oyuna sunuluşunu hazırlamak.
 Siyasi partiler kanunu hazırlamak ve seçim kanunu hazırlamak.
 TBMM kurulup göreve başlayıncaya kadar yasama yetkisine dayanarak, kanun koyma, değiştirme, kaldırma görevlerini yapma.
Kurucu Meclis 2 kanattan oluşuyordu. Milli Güvenlik Konseyi (askeri kanat) Danışma Meclisi (sivil kanat). Danışma Meclisi, kanun tasarısı ve teklifleri ile Anayasa metnini hazırlayıp MGKr17;ya sunuyordu. MGK bu metinleri değiştirerek ya da tam olarak kabul edip Resmi Gazetede yayınlıyordu. Danışma Meclisi 120+40 üyeden oluşuyordu. 40 üye doğrudan MGKr17;ca seçiliyordu. 120 üye ise; her ilin Valileri kendi iline ait kontenjanın 3 katı kadar üyeyi MGKr17;ya bildiriyordu MGK da seçiyordu.
1982 Anayasası ve 1961 Anayasası Benzerlikleri:
 Askeri müdahale ile oluşmuşlardır.
 Anayasalar yürürlüğe girmeden önce halk oyuna sunulmuşlardır.
 Her iki Anayasanın sivil kanadının yetkileri sınırlıydı. Bakanlar kurulunu kurma, düşürme yetkileri yoktu.
 Her iki Anayasada bir askeri bir sivil kanadın oluşturduğu kurallar aracılığıyla yapılmıştır.
 1961 Anayasası Askeri kanat: Milli Birlik Komitesi, Sivil kanat: Temsilciler Kurulu. 1982 Anayasası Askeri kanat: Milli Güvenlik Komitesi, Sivil kanat: Danışma Meclisidir.
1982 Anayasası ve 1961 Anayasası Farklılıkları:
 1961 Anayasasında yer alan Sivil Kanat (Temsilciler Kurulu) daha temsili nitelik taşırken. 1982 Anayasasında Sivil Kanat Danışma Meclisinin üyeleri atanmıştır.
 CHP, CKMP 1961 Anayasanın hazırlanmasında rol alırken 1982 Anayasasında yani Danışma Meclisinde hiçbir siyasi parti yok. Danışma Meclisi daha bürokratik bir görevdedir.
 Temsilciler Meclisi, Danışma Meclisinden daha yetkiliydi.
 1961 Anayasasında halk oylamasında ne olacağı belliyken (Anayasa kabul edilmez ise yeniden seçim yapılacak ve yeni Temsilciler Meclisi kurulacaktı). 1982 Anayasasında böyle bir hüküm yoktu.
 1961 Anayasasında siyasi partiler kamuoyu oluşturma açısından rol alırken. 1982 Anayasasında hiç bir muhalif harekete izin verilmemiştir.
 1982 Anayasası halk oyuna sunulurken Cumhurbaşkanlığı seçimi de yapılmıştır.
1982 Anayasasının Özellikleri:
 Daha ayrıntıcıdır.
 Geçiş dönemi öngörmüştür. Bir defaya mahsus olarak Cumhurbaşkanlığı seçimi halka yaptırılmıştır.
 Katı ve serttir. Anayasa değişikliği Cumhurbaşkanlığı onayı şartı ilk kez getirilir.
 Milli Güvenlik Konseyinin düzenlediği kanunların anayasaya aykırılığı iddia edilemez. 2001 değişiklikleriyle çıkarılmıştır.
 Otoritenin ağırlığı artmıştır. Kamu yararının, kişilerin yararından önce geldiği düşüncesi ve anarşi kaygıları sebebiyle hak ve hürriyetlerde sınırlamalara gidilmiştir. Güçlü devlet, otoriter idare kavramları ön plana çıkmıştır.
 Yürütme organı güçlendirilmiştir. Cumhurbaşkanı makamı güçlendirilmiştir.
 Siyasi karar alma mekanizmalarındaki tıkanıkları giderici hükümler getirilmiştir.
 Daha az katılımcı bir demokrasi modelini benimsemiştir. Siyasi partilerin kadın ve gençlik kolu gibi ayrıcalık yaratan yan kuruluşları meydana getirme yasaklanmıştır. 1995 değişiklikleriyle hepsi çıkarılmıştır. Seçim dönemi 5 yıla çıkartılır.
Hukuk Devleti
 Yürütme işlemlerinin yargısal denetimi olması
 Yasama işleminin yargısal denetime tabi olması
 Kanuni hakim güvencesi: Hiç kimse kanunen tabi olduğu mahkemeden başka bir mahkeme önüne çıkarılamaz.
 Yargı bağımsızlığı
 Kuvvetler ayrığının benimsenmesi ilkeleri geçerlidir.
Sosyal Devlet
 Herkese insan haysiyetine yakışır asgari bir hayat düzeni sağlamalıdır.
 Vergi adaleti.
 Kamulaştırma ve devletleştirme.
 Planlama.
 Sosyal haklar.
Anayasa değişiklikleriyle ilgili olarak:
 Bazı hükümlerinin değiştirilmesinin tamamen yasaklanmasına. Anayasa değiştiren kanunların kabulü için özel yöntemler öngörülmüştür.
 Teklif ve kabul yeter sayısının kanunlarınkine göre daha yüksek olması.
 Bazı durumlarda referanduma başvurulmasının zorunlu olması.
Devletin Temel İlkeleri
Devletinin şeklinin Cumhuriyet olduğunu r11; Cumhuriyetin nitelikleri r11; Devletin bütünlüğünü, resmi dili, bayrağı, milli marşı ve başkenti belirtilir. Bu 3 maddeden sonra gelen 4. maddede ilk 3 maddenin değiştiremeyeceği, değiştirilmenin teklif dahi edilemeyeceği belirtilir.
Seçimler:
1. Genel Oy: 1924 yılında erkekler için genel oy, 1934 yılında da kadınlara tanınmıştır. Sınırlamalar; 18 yaş ve seçmen kütüğüne kayıtlı olmak. Her vatandaşın, milletvekili veya yerel yönetim seçimlerinde, yaş ve sezginlik dışında başka bir nitelik aranmadan oy hakkına sahip olması. Sahip olunan servet, ödenen vergi miktarı, öğrenim durumu, cinsiyet gibi sınırlamalar olmaksızın, bütün vatandaşların oy hakkına sahip olmalarıdır.
2. Eşit Oy: Hiçbir kritere bakılmaksızın her seçmenin tek bir oya sahip olmasıdır.
3. Seçimlerin Serbestliği: 1982 anayasasında oy kullanmayanlara getirilen para cezası ile ihlal edilmiştir.
4. Tek Dereceli Seçim: Temsilciler seçmen tarafından doğrudan seçilirler. 1946 yılından itibaren uygulanmıştır. İki dereceli seçim sistemi uygulanması 1982 Anayasasına göre mümkün değildir.
5. Oyun Gizliliği: 1950 seçimlerinde ilk defa uygulanmıştır.
6. Açık Sayım ve Döküm: Her şey açık yapılıyor. Sayım ve döküm ilk kez 1950 yılında yapıldı.
7. Seçimlerin Yargı Organlarının Yönetim ve Denetiminde Yapılması: Seçimlerde yargısal karar organı olarak Yüksek Seçim Kurulu (YSK) yetkilidir. Kararları kesindir. Bu ilke 1961 ve 1981 yıllarında yer almıştır.
8. Çok Partili Siyasi Hayat: Siyasi partiler önceden izin almaksızın kurulurlar ve Anayasa, kanun hükümleri içinde faaliyetlerini sürdürürler. Vatandaşlar siyasi parti kurma ve usulüne göre partilere girme ve çıkmaz hakkına sahiptir. Siyasi partilere üye olma yaşı 18r17;dir.
Siyasi Partilerin Faaliyetlerine Getirilen Sınırlamalar:
1. Amaçlarına ilişkin yasaklar: Cumhuriyet ve laiklikle çelişen partiler kurulamaz.
2. Örgütleme ve çalışmalarına ilişkin yasaklar: Hakim ve savcılar, yüksek yargı organları mensupları, memur statüsündeki görevliler, işçi niteliği taşımayan kamu görevlileri, silahlı kuvvetler mensupları, yüksek öğretim öncesi öğrenciler siyasi partilere üye olamazlar.
3. Siyasi partiler ticari faaliyetlerinde bulunamazlar: Siyasi partilerin gelir ve giderleri amaçlarına uygun olması gerekir. Bu denetimi Anayasa Mahkemesi yapar.
Dip Not: Siyasi partiler herhangi seçim çevresinden milletvekili çıkarabilmesi için; ülke genelindeki geçerli oyların toplamının en az %10r17;nu alması gerekmektedir.
Siyasi Partilerin Kapatılması
Sadece Cumhuriyet Başsavcısı açabilir. Dava Anayasa Mahkemesine açılır ve burada kesin kara bağlanır. Cumhuriyet Başsavcısı davayı rer17;sen açabileceği gibi, Bakanlar Kurulu kararı veya Adalet Bakanı ya da bir siyasi partinin talebi üzerine açabilir. Bir siyasi partinin kapatılması kararında Anayasa Mahkemesi 3/5 çoğunluğun oyu şartı getirilmiştir.
Siyasi Partilere Devlet Yardımı
%10 barajını açanlara verilir. Barajı aşmamış olmakla beraber, milletvekili seçimlerinde toplam geçerli oyların %7r17;sinden fazlasını almış bulunan partilere yapılır.
Temel Hak ve Hürriyetlerin Kullanılmasının Durdurulması
Savaş, sıkıyönetim, seferberlik, olağan hal zamanlarında mümkündür. Bazı sınırlamalar vardır; milletlerarası hukuktan hak ve hürriyetlerin kullanılması kısmen ya da tamamen durdurulabilir. Hiçbir şekilde durdurulamayacak temel hak ve hürriyetler:
 Yaşama hakkı, maddi ve manevi bütünlüğü koruma hakkı, suç ve cezaların geçmişe yürütülememesi, masumluk karinesi (suçluluk kesinleşinceye kadar masumluk).
Yürütme Organın Yapısı ve Cumhurbaşkanı
Cumhurbaşkanı
Cumhurbaşkanı 1982 Anayasasına göre TBMM tarafından seçilmektedir. 1961 Anayasasından farklı olarak 1982 Anayasasında Cumhurbaşkanın TBMM dışından da seçilmesine imkan tanınmıştır.
Cumhurbaşkanı seçilebilmek için:
 40 yaşını doldurmuş olmak.
 Yüksek öğrenim yapmış olmak.
 Milletvekili seçilme yeterliliğine sahip ve T.C. vatandaşı olmak.
 Cumhurbaşkanın TBMM dışından da aday gösterilmesi Meclis üye tam sayısının en az 5/1r17;nin yazılı önerisiyle mümkündür.
Cumhurbaşkanın tarafsızlığını sağlamak için:
 Görev süresi 7 yıldır.
 Bir kimsenin iki kez Cumhurbaşkanı seçilmemesi.
 Seçimde nitelikli çoğunluğun aranması.
 Bulunduğu siyasi partiden istifa etme gibi düzenlemeler yapılmıştır.
Cumhurbaşkanın seçimi:
 Cumhurbaşkanlı seçimi 4 turla yapılır. 4 turda seçilmezse Meclis seçimleri yenilenir. Bu düzenleme 1982 Anayasasıyla ilk kez yer almıştır.
 Cumhurbaşkanın görev süresinin dolmasına 30 gün önce veya Cumhurbaşkanı makamının boşalmasından 10 gün sonra seçim yapılmalıdır. Seçime başlama tarihinden itibaren 30 gün içinde sonuçlandırılır.
Not: Cumhurbaşkanı siyasal ve hukuki sorumsuzdur. Cezai bakımdan sadece, vatana ihanet suçundan ve meclis üye tam sayısının 4/3r17;ünün vereceği kararla suçlandırılabilir.
Cumhurbaşkanın Görev ve Yetkileri:
Yasama ile İlgili Görevleri ve Yetkileri:
 Kanunları yayımlamak.
 Anayasa değişiklerine ilişkin kanunları gerekli gördüğü taktirde halk oyuna sunmak.
 Yasama yılının ilk gününde TBMM açılış konuşması yapmak.
 TBMM seçimlerinin yenilenmesine karar vermek.
 Kanunların, KHK ve içtüzüklerin Anayasa aykırılığı iddiası ile iptal davası açmak.
Yürütme ile İlgili Görevleri ve Yetkileri:
 Başbakan atamak, istifasını kabul etmek, başbakanın teklifi üzerine bakanları atamak ve görevlerine son vermek.
 Gerekli hallerde Bakanlar Kuruluna Başkanlı etmek.
 Yabancı devletlere temsilci göndermek.
 Milletler arası antlaşmaları onaylamak.
 TBMM adına Başkomutanlık etmek.
 Türk Silahlı Kuvvetlerinin kullanılmasına karar vermek (TBMM ile kullanır).
 YÖK üyelerini ve üniversite rektörlerini seçmek.
 Genel Kurmay Başkanına atama ve Milli Güvenlik Kuruluna başkanlı etmek.
 Genel Kurmay Başkanını atamak. Bakanlar Kurulur17;nun teklifiyle. Genel Kurmay Başkanı görev ve yetkilerinden dolayı Cumhurbaşkanına sorumludur.
 Devlet Denetleme Kurulunun üyelerini ve başkanını atamak.
Yargı ile İlgili Görevleri ve Yetkileri:
 Anayasa Mahkemesi üyelerini seçmek.
 Danıştay üyelerinin 4/1r17;ini seçmek.
 Yargıtay Cumhuriyet Baş Savcısı ve vekilini seçmek.
 Askeri Yargıtay üyelerini seçmek.
 Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu üyelerini seçmek.
 Askeri Yüksek İdari Mahkemesi üyelerini seçmek.
Dip notlar:
 Cumhurbaşkanın Yargıtay üyesi seçme hakkı yoktur.
 Cumhurbaşkanın tek başına yapacağı işlemlere karşı yargı mercilerine başvurulamaz.
 Cumhurbaşkanın, Bakanlar Kurulu ile birlikte yaptığı işlemlerden dolayı Başbakan ve ilgili Bakanlar sorumludur. Buna karşı imza kuralı denir.
 TBMM Başkanı Cumhurbaşkanına vekalet eder.
 Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği, Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle düzenlenmiştir. 1982 Anayasası ile verilmiştir.
 Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği, Cumhurbaşkanlığı adına incelme ve araştırma yapar. 1982 Anayasası ile benimsenmiş olan kurul Devlet Denetleme Kuruludur. Silahlı Kuvvetler ve Yargı organları denetim alanı dışındadır.
 Görev süresinin dolmasıyla nedeniyle Cumhurbaşkanlığı makamının boşalması halinde, seçilen yeni Cumhurbaşkanı görevine başlayıncaya kadar bu görevi görev süresi dolan Cumhurbaşkanı yapar.
 Cumhurbaşkanı MGKr17;ya başkanlık etmektedir. MGKr17;nın gündemini MGK Genel Sekreteri yapar.

Bakanlar Kurulu
1. Bakanlar Kurulu: Başbakan ve bakanlardan oluşur. Milli güvenliğin sağlanmasından sorumludur.
2. Başbakan: Cumhurbaşkanınca TBMM üyeleri arasından atanır.
3. Bakan: TBMM üyeleri veya Milletvekili seçilme yeterliliğine sahip olanlar arasından Başbakanca seçilir. Meclis dışındanda seçilebilir.
Dip notlar:
 Cumhurbaşkanın, bakanları Başbakanın önerisi üzerine görevlerine son vermesi hükmü ilk kez 1982 Anayasasında yer almıştır.
 Bakanlar kurulunun başkanı Başbakandır. Olağanüstü dönemlerde Cumhurbaşkanıdır.
 Başbakan bakanların hiyerarşik amiri değildir.
 Boşalan bir bakanlığa 15 gün içersinde atama yapılması gerekir. Bir bakan birden fazla bakanlığa vekillik edemez.
 TBMM genel seçimlerinden önce, Adalet, İçişleri ve Ulaştırma bakanları görevlerinden çekilir.
 Bakanların kurulması ve kaldırılması, görevleri KANUNLA düzenlenir.
 Bakan, Bakanlığın emrine verilen paraları harcama yetkisine sahiptir.
 Bakan, tüzel kişiliğe bağlı kuruluşları üzerinde vesayet yetkisine sahiptir.
Yasama Organın Yapısı
Yasama yetkisi Türk halkı adına TBMM kullanır. Türkiye Büyük Millet Meclisi 550 milletvekilinden oluşur.
Milletvekili seçilebilme şartları:
 Türk vatandaşı olmak.
 30 yaşını doldurmuş olmak.
 En az ilkokul mezunu olmak.
 Askerlik hizmetini yapmış olmak.
 Yüz kızartıcı suç işlememiş olmak.
 Kamu hizmetlerinden yasaklı olmamak.
 Taksirli suçlar hariç toplam 1 yıldan daha fazla ağır hapis cezası almamak.
Seçimler:
 TBMM seçimleri 5 yılda bir yapılır.
 TBMM ve Cumhurbaşkanı seçimlerin yenilenmesine karar verebilir.
 Cumhurbaşkanı seçilmediği takdirde meclis feshedilir ve 3 ay içersinde yeni seçimler yapılır.
 Savaş durumunda TBMM seçimleri 1 yıl ertelenebilir.
 TBMM üyelerinin %5r17;i boşalırsa ara seçime gidilir. Ara seçim her seçim döneminde bir kez yapılır. Genel seçimden 30 ay geçmedikçe ve genel seçimlere 1 yıl kala ara seçim yapılamaz.
 Üye tamsayısının %5r17;i boşalırsa ara seçimlerin yapılmasına 3 ay içersinde karar verilir.
 Seçimler, yargı organlarının denetimi altında yapılır. Bu yargı organı Yüksek Seçim Kuruludur. Kararları kesindir, itiraz edilemez.
 Hakim ve savcılar ile yüksek yargı mensupları, öğretim elemanları, YÖK üyeleri, memur ve işçi olmayan diğer kamu görevlileri, ordu mensupları görevlerinden ayrılmadıkça aday olamazlar ve milletvekili seçilemezler.
 Milletvekili, meclis çalışmalarına özürsüz veya izinsiz olarak bir ay içersinde toplam 5 birleşim günü katılmadığı durumda milletvekilliği düşer.
 Yasama dokunulmazlığı kaldırılan veya üyeliği düşen milletvekili, Meclis Genel Kurulu kararının alındığı tarihten başlayarak 7 gün içinde Anayasa Mahkemesine başvurulur. Anayasa Mahkemesi de bu kararı 15 gün içersinde kesin karara bağlar.
 TBMM 550 milletvekilinden oluşur ve milletvekilleri, her biri birer seçim çevresi olan illerden seçilir. Ancak, bir siyasal partinin bir ilden milletvekili çıkarabilmesi için, hem Türkiye genelindeki, hem de o ildeki geçerli oyların en az %10r17;nu kazanması gerekir.
Yüksek Seçim Kurulu
 TBMM üyelerinin seçim tutanaklarını kabul etme görevi Yüksek Seçim Kurulunundur.
 Seçimler, yargı organlarının denetimi altında yapılır. Bu yargı organı Yüksek Seçim Kuruludur. Kararları kesindir, itiraz edilemez.
 1982 Anayasasına göre Yüksek Seçim Kurulu üyelerini; Yargıtay ve Danıştay Genel Kurulları seçer.
TBMMr17;nin Görev ve Yetkileri
 Kanun koymak, değiştirmek.
 Bakanlar kuruluna Kanun Hükmünde Kararname çıkarma yetkisi vermek.
 Bütçe ve kesin hesap kanun tasarılarını görüşmek ve kabul etmek.
 Bakanlar Kurulunu denetlemek.
 Ölüm cezalarının yerine getirilmesine karar vermek.
 Milletlerarası anlaşmaların onaylanmasına karar vermek.
 Para basılmasına karar vermek.
 Savaş ilanına karar vermek.
 Genel ve özel af ilanına karar vermek.
 Savaş hali ilanı ve silahlı kuvvet kullanılmasına karar vermek.
Dip Notlar:
 TBMM bir yasama yılında en fazla 3 ay tatil yapar.
 TBMM, Ekim ayının ilk günü Cumhurbaşkanın açılış konuşmasıyla çalışmalarına başlar.
 TBMM bütçe komisyonu 40 kişiden oluşur. 25 iktidar, 15 muhalefet üyelerinden oluşur.
 Unutulmamalıdır ki Cumhurbaşkanın tek veto edemediği kanun bütçe kanunudur.
 Milletlerarası anlaşmalar. KANUN niteliğindedir itiraz edilemez.
 Toplantı yeter sayısı demek; üye tamsayısının en az 1/3r17;ü demek yani 184 milletvekili.
 Karar yeter sayısı ise; toplantıya katılanların salt çoğunluğudur. Karar yeter sayısı hiçbir şekilde üye tamsayısının 1/4 r16;nün bir fazlasından az olamaz.
 Kanun teklif etmeye Bakanlar Kurulu ve milletvekilleri yetkilidir.
 TBMM tarafından kabul edilen kanunları Cumhurbaşkanı 15 gün içersinde yayımlar. Cumhurbaşkanı, yayımlanması uygun bulmadığı kanunları tekrar görüşülmek üzere TBMMr17;ye geri gönderir.
Kanun Hükmünde Kararname (KHK)
1971 yılında yapılan değişiklerle Anayasamıza girmiştir.
 Olağan dönemlerde; Bakanlar Kurulu tarafından çıkarılır.
 Olağanüstü dönemlerde; Cumhurbaşkanı başkanlığında toplanan Bakanlar Kurulu tarafından çıkarılır.
 KHK çıkarmak için TBMM tarafından Bakanlar Kuruluna yetki kanunu ile izin verilmesi gerekir. Olağanüstü dönemde çıkartılan KHKr17; de yetki kanuna ihtiyaç yoktur.
 KHK kişi hakları ve ödevleri ile ilgili haklar ve ödevler düzenlenemez.
 KHK başka bir tarih belirlenmemişse Resmi Gazetede yayımlandıkları gün yürürlüğe girer ve aynı gün TBMMr17;ye sunulur. TBMMr17;ye sunulmayan kararnameler bu tarihte yürürlükten kalkar.
Tüzük: Kanunların uygulanmasını göstermek ve emrettiği işleri belirlemek amacıyla çıkarılır. Bakanlar Kurulu tarafından çıkarılır ve Danıştayın incelemesinden geçirilir. Tüzüğün şekli şartı Danıştayın incelenmesinde geçmektedir.
Yönetmelikler: Başbakan, Bakanlıklar ve Kamu Kurum ve Kuruluşların kendi iç yapılarına ve çalışma sistemlerini belirlemek amacıyla çıkarılır.

TBMMr17;nin Bilgi Edinme ve Denetim Yolları
 Soru: Bakanlar Kurulu adına, sözlü veya yazılı olarak cevaplandırılmak üzere Başbakan veya Bakanlardan bilgi istenilmesidir.
 Genel Görüşme: Toplumu ilgilendiren belli bir kanunun TBMM genel kurulunda görüşülmesidir.
 Meclis Soruşturması: Başbakan veya Bakanların cezai sorumlulukların araştırılmasıdır. TBMM üye tamsayısının en az onda biri tarafından verilir.
 Meclis Araştırması: Belli bir konuda bilgi edinmek için yapılan incelemedir.
 Gensoru: Hükümetin veya bir Bakanın siyasal sorumluluğuna yol açabilir. Gensoru en az 20 milletvekili tarafından verilir.
Dip not: Başbakanın Yüce Divanr17;a sevki halinde hükümet istifa etmiş sayılır.
Olağanüstü Yönetim Usulleri
1982 Anayasasına göre olağanüstü hal ilan yetkisi Cumhurbaşkanı başkanlığında toplanan Bakanlar Kuruluna aittir. 1982 Anayasasına göre üç türlü olağanüstü hal rejimine yer verişmiştir. İki durumda olağanüstü hal ilan edilmekte diğer durumda ise sıkı yönetim ilan edilmektedir. Olağanüstü hal ilanın birinci nedeni, tabii afet, tehlikeli salgın hastalıklar veya ağır ekonomik bunalım halleridir. İkinci nedeni; şiddet olaylarının yaygınlaşması ve kamu düzenin ciddi şekilde bozulmasıdır. Üçüncü nedeni; sıkı yönetimdir. Savaş hali durumunda ila edilir.
Olağanüstü Hal İlan Şekilleri
1. Olağanüstü hal ilan şekli; Cumhurbaşkanı başkanlığında toplanan Bakanlar Kurulu tarafından ilan edilir. 2. ve 3. Olağanüstü hal ilan şekli; Cumhurbaşkanı başkanlığında toplanan Bakanlar Kurulu Milli Güvenlik Kurulunun görüşünü alarak sıkı yönetim ilan edilir.
Dip Notlar:
 Her üç durumda da olağanüstü hal veya sıkı yönetim ilan edildikten sonra Resmi Gazetede yayımlanır ve TBMMr17;ye sunulur.
 Olağanüstü hal 6 ay için ilan edilir. Gerekli şartlar oluştuğunda 4 ay uzatabilir.
 Sıkı yönetim ilan edildikten sonra;
 Kolluk görev ve yetkileri askeri makamlara geçer.
 Temel hak ve hürriyetler sınırlanabilir veya durdurulur.
 Bazı suçlar Askeri Mahkemelerde görülür.
Yargı Fonksiyonu
Hakimlik Teminatı: Hakimlik teminatının en önemli sorunu azlolunma ilkesidir. 1982 Anayasası bu teminatın içersine savcıları da almıştır. İlgili maddeye göre hakimler ve savcılar azlolunamaz, kendileri istemedikçe Anayasada gösterilen yaştan önce emekliye ayrılamaz, bir mahkemenin veya kanunun kaldırılmasıyla sebebiyle olsa, aylık ödenek ve diğer özlük haklardan yoksun kılınamazlar.
Yüksek Mahkemeler
1. Anayasa Mahkemesi:
 11 asıl ve 4 yedekten oluşur.
 Üyelerini Cumhurbaşkanı seçer.
 Salt çoğunlukla karar verir.
Görevleri:
 Kanunları, KHKr17;leri ve TBMM iç tüzüğünü Anayasa uygunluk şekilde denetler.
 Cumhurbaşkanı, Bakanları, Yüksek Mahkeme başkan ve üyelerini, başsavcılarını, Cumhuriyet Başsavcısı vekilini, hakimler ve savcılar Yüksek Kurulu üyelerini görevleriyle ilgili suçlardan dolayı Yüce Divan sıfatıyla denetler.
 Yasama dokunulmazlıklarının iptaline karşı davalara bakar.
 Siyasi partilerin mali denetimini yapar.
 Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanını kendi üyeleri arasından seçer.
 Siyasi partilerin kapatılması hakkındaki davalara bakar.
2. Yargıtay: Adliye Mahkemelerince verilen karar ve hükümlerin son inceleme mercii olup ayrıca belli davalara da ilk ve son mahkemesi olarak bakar, Yargıtay üyeleri, Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu üyelerince seçilir.
3. Danıştay: İdare ve Vergi Mahkemelerince verilen karar ve hükümlerin son inceleme mercii olup ayrıca belli davalarda ilk ve son derece mahkemesi olarak bakar. Üyelerinin dörtte üçü Hakimler Savcılar Yüksek Kurulu, dörtte biride Cumhurbaşkanı tarafından seçilir. Tüzüğün yargısal denetimini yapar. Bakanlar Kurulu tarafından gönderilen kanun tasarıları hakkında görüş bildirmekle yükümlüdür.
4. Askeri Yargıtay: Askeri mahkemelerden verilen karar ve hükümlerin son inceleme merciidir. Üyeleri Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.
5. Askeri Yüksek İdare Mahkemesi: Asker kişileri ilgilendiren ve askeri hizmete ilişkin idari işlemlerden doğan uyuşmazlıkların yargı denetimini yapar.
6. Uyuşmazlık Mahkemesi: Adli, idari ve askeri yargı mercileri arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarak çözümlemeye yetkilidir.
7. Sayıştay : Genel ve Katma bütçeli dairelerin bütün gelir ve giderlerini inceleyen yüksek hesap mahkemesidir. Sayıştayın kesin hükümleri hakkına ilgililer yazılı bildirimler tarihinden itibaren 15 gün içinde bir kereye mahsus olmak üzere karar düzeltilmesi isteminde bulunabilirler. Genel ve katma bütçeli dairelerin gelir, gider ve mallarını TBMM adına denetler.
8. Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu : Adli ve İdari hakim ve savcıları mesleğe kabul etme, atama, nakletme ve terfi işlemlerini yapar. Kurulun Başkanı Adalet Bakanıdır. Cumhurbaşkanı Hakimler ve Savcılar Kurulundan Anayasa Mahkemesine üye seçmez. Hakimler ve Savcılar Kurulunun kararlarına karşı yargıya başvurulamaz.
Merkezi İdarenin Başkent Teşkilatı
1. Cumhurbaşkanı
2. Bakan
3. Bakanlar Kurulu
4. Başbakan
Başkentteki Yardımcı Kuruluşlar
1. Danıştay; 12 daireden oluşur.
2. Sayıştay; Vize ve tescil işlemi yapar. Genel uygunluk bildirimi 75 gün içinde TBMMr17;ye sunar.
3. Milli Güvenlik Kurulu
Görevleri:
 Milli güvenlik siyaseti doğrultusunda belirlenecek hedeflerin gerçekleştirilmesine ilişkin hangi tedbirler alınacağı.
 Devletin mili güvenlik politikasını belirlenmesi ve uygulaması ile ilgili kararların alınması ve gerekli koordinasyonun sağlanması.
 Olağanüstü hal, sıkıyönetim ve savaş hali için görüş bildirmek.
 Devletin bütünlüğü için tedbirlerin alınacağını belirlemek.
 MGKr17;nın oluşumu:
 Cumhurbaşkanı
 Başbakan
 Genel Kurmay Başkanı
 Milli Savunma Bakanı
 İçişleri ve Dışişleri Bakanı
 Kara, Deniz, Hava Kuvvetleri Komutanlığı
 Jandarma Genel Komutanlığı
 Adalet Bakanlığı
 Başbakan Yardımcıları
4. Devlet Planlama Teşkilatı